Ekoizpena eta bira

Hau da dantzaz

Dantzaz ekoizpena da

Ekoizpenak

Bi hamarkadetako historian zehar, hirurogei pieza baino gehiago ekoitzi ditu Dantzazek, eta Europa osoko eszenatokietara eta antzokietara eraman ditu.

150 antzezle baino gehiagok (hogei bat nazionalitatetakoak) eta 60 koreografok baino gehiagok egin dute ibilbide artistiko luze hori, eta sortzaile askoren irudimena, grina eta talentua igaro dira bertatik; horien artean daude Itzik Galili israeldarra, Thierry Malandain frantziarra, Janis Claxton australiarra, Wubkje Kuindersma koreografo holandarra, Lukyek Prlobek poloniarra. Bere lanek, gure lurraldearekin lotura duten Jone San Martin, Josu Mujika, Hilde Koch edo Judith Argomániz bezalako sortzaileek Dantzaz-entzat sinatu dituztenekin batera, puzzle koral eta poliedrikoa osatzen dute, dantza garaikideko hainbat programa heterogeneori argia eman diena, besteak beste, ‘BAT’, ‘Growing young’, ‘Áureo’, ‘Arte-an’, ‘Flash’, ‘Barrock’, ‘Txoriak”o ‘Harri, Orri, Ar’

Konpainiak aldian-aldian nazioarteko eta tokiko koreografoei helarazten dizkien gonbidapenetatik sortzen dira Dantzaz-en ekoizpenak, konpainiako kideekin batera egoitzan sortzeko. Sarritan, koreografo horiek ez dute inolako prestakuntzarako lan espezifikorik egiten, eta beren proposamenak, nolabait, egungo joera, estetika edo lengoaia koreografikoen lagin heterogeneoa dira. Ondoren, Dantzaz-ek pieza horietako batzuk hautatzen ditu, sentsibilitate oso desberdineko publikoak goza ditzaketen dantza-programak egiteko.

Ikuskizunak biran

Dantza garaikidea, nazioarteko zigiluarekin eta formatu handian (5-12 interprete biltzen dituzten sorkuntzekin), oso bestelako eszenatokietara eramaten du.

Konpainiaren errepertorioak antzoki eta auditorioetan erakusteko ekoizpenak biltzen ditu, baita espazio ez-konbentzionaletan antzezteko berariaz diseinatutako sorkuntzak ere. Guztiek DNA bera dute komunean, oso publiko ezberdinek estimatzeko sortuak izan ziren eta dantza garaikidean eta hizkuntza koreografiko berrietan espezializatutako jaialdietan programatu daitezke, baina baita ikusleak dantza garaikidean hasi nahi dituzten udalerri txikietan ere.

BAT

Dantza garaikideko triptiko honek Martin Harriague euskal-frantziar sortzailearen eta Sade Mamedova errusiar koreografoaren hiru koreografia biltzen ditu, edozein publikotarako egokiak.

Dosier Rider

‘Los esclavos felices’

Koreografia: Martin Harriague. Musika: J. C. de Arriaga.

Hamar minutu frenetiko, energiaz eta mugimenduz beteak, egungo gizarteari begirada ironikoa eskaintzen diotenak. Martin Harriague sortzaile euskal-frantsesak Juan Crisostomo de Arriaga konpositorearen lehen operaren oberturan oinarrituta sinatu zuen sorkuntza hau. Malandain-Ballet Biarritz CCNren eta Euskal Herriko Gazte Orkestrako (E.G.O.) 35 musikariren laguntzarekin egin zuen. Emaitza estetika ikusgarri eta konplizea duen obra da, erritmoan frenetikoa eta umore- eta ironia-dosi sotilez betea, ikusleari galdera bat helarazten diona: mundu frenetiko baten esklaboak gara, baina zoriontsuak?.

‘Thirty’

Koreografia: Sade Mamedova. Jatorrizko musika: Mateo Lugo.

Poesiaz eta fintasunez beteriko sorkuntza, emozioa eta abstrakzioa uztartzen dituen hamabost minutuko koreografian. Sade Mamedova koreografo errusiarra migrazioen eta identitatearen mundura hurbiltzen ari da, ñabarduraz beteriko hizkuntza koreografiko dinamiko eta aberatsa garatuz. Lan hau Hannoverreko (Alemania) Koreografia Lehiaketarekin batera ekoitzi da.

‘Walls’

Koreografia: Martin Harriague. Musika: J. S. Bach, G. Verdi, Yemen Blues, José Alfredo Jiménez eta Pietro Mascagni

indartsu eta borobila. Munduari eta hesiei buruzko gogoeta, hormigoiari eta arantza-alanbreari buruzkoa. Harriagueren Israelgo egonaldiko ikuskizun bat, non bost urtez lan egin zuen eta mundua harresiak eraikiz nola ixten den bizi ahal izan zuen lehen pertsonan. Ekoizpen hau Atalak sarearen esparruan egin zen.


QUO

Ba al dago tokirik dantzarako? Nola aurkitu birtualtasunak une oro gorputzaren erritualitate edo zeremonia hori, mugimendua, zatitzeko mehatxua egiten duen mundu batean? Dantzaz-en programa berriak (DFeria 2022an estreinatua) bide hori irudikatzera gonbidatzen gaitu eta Gil Harush eta Hilde Koch koreografoen lanak biltzen dituzten begiradez baliatuz egiten du.

Dosier Rider

‘Sal’

Koreografia: Gil Harush. Musika: Paul Simon eta Georg Friedrich Händel

‘Sal’ da Gil Harushek Dantzazentzat egiten duen lehen koreografiaren izenburua. Bere lanak tradizioa eta modernitatea askatzen dituzten gatazka horiek islatzen ditu, inspirazio gisa arrantza-herri txiki bateko bizitzaz baliatuz. Herri horretan, globalizazioa eta merkatuak inposatzen dituzten arauek galarazi egiten dute herria itsasoko lanbideekin lotzen zuten antzinako praktika horiek iraun dezaten, mendez mende, belaunaldiz belaunaldi, egin zuten bezala.

‘F.O.M.O.’

Koreografia: Gil Harush. Soinu-giroa: Gil Harush

F.O.M.O. akronimoan oinarrituta (ingelesezko «Fear of Missing Out»: zerbait pasatzen uzteko edo galtzeko beldurra), Harushen bigarren sorkuntza, Dantzaz-entzat, hiperkonektibitateak gutako bakoitzarengan uzten dituen arrasto edo zauri psikologiko horietan barneratzen da; «beste batzuk kanpoan gauden bitartean esperientzia atsegingarriez gozatzen ari diren ikaste orokor horren aztarnak».

‘Quorum’

Koreografia: Hilde Koch. Musika: Paula Olaz

‘Quorum’ Hilde Kochen lana da, eta Paula Olaz konpositorearen, Tytti Thusberg moda jasangarriko diseinatzailearen eta Alaine Arzoz argiztapen-diseinatzailearen ekarpenez elikatzen da. Lau emakume horien baterako lanak bat egiten du Kochek – William Forsytheren edo Nacho Duatoren kolaboratzaile hurbila – Dantzaz-eko interpreteekin batera egindako idazketa koreografikoaren lanarekin, ATALAK Euroeskualde-sarearen laguntzari esker.


BASOTIK ITSASORA 2.0

Dantza eta zinema «itxaropena elikatzeko»

Dantzazek saio artistiko berri bat proposatzen du, saio berean ikus-entzunezko emanaldia eta ikuskizun koreografikoa batzen dituena. Hipnotikoa, hunkigarria, samurra…

…BASOTIK ITSASORA 2.0 formatu hibridoa osatzen duen proposamen bateratua da. Beñat Gerekak sinatzen duen ‘Basotik itsasora’ dokumentalaren 30 minutuko zati bat pasatzeak osatzen du formatu hibridoa, eta, ondoren, Josu Mujikaren ‘Basoa’ lana antzeztuko da.

Haren besaulkiei buruz, ikusleek ‘Basotik Itsasora’ dokumentalaren 30 minutuko laburpena ikus dezakete. Beñat Gerekak sinatu du, eta iraganaren eta orainaren arteko mugak, giza migrazioak eta errefuxiatuen drama islatzen ditu. Haren begirada Gurs-en pausatzen da, Pau inguruan dagoen kontzentrazio-eremuan, non Hirugarren Errepublika frantsesak eremu bat eraiki baitzuen 1939an Espainiako gerraosteko milaka desplazatuak hartzeko. Nazien inbasioaren ondoren, leku hura kontzentrazio-eremu bihurtuko zen. Bigarren Mundu Gerra amaituta, 1946an, estatu frantsesak bere arrastoa ezabatu eta baso bat antolatu zuen. Baso horren eta historia haren aztarnen gainean —eta errepikatzeko beldurraren gainean—, Beñatek bidaia poetiko bat egiten du itsasorantz, eta haren gainean etorkizun hobea bilatzeko itxaropen arriskutsua zabaltzen dutenak.

Hitzaurre horren ondoren, hamar interpretek hartuko dute parte ‘Basoa’ eszenatokian. Pieza hori Josu Mujikak koreografiatzen du, Iñaki Salvadorren konposizio musikalen bidez. Ahots horiek, Gurs eta errefuxiatuenak, zortzi koadro eszenikotan artikulatutako koru-lan baten abiapuntua dira, emozioa, fisikotasuna, samurtasuna eta oroimena bateratzen dituena. «Dantza bat, konpainiarena, oso fisikoa, ondo mugatua; lur askokoa, baina erortzen denaren bertikaltasuna gailentzen da, bai, baina altxatu egiten da; eta, beti ederra, optimismo-puntu batekin kabaretetik pasatzean, Gursen eremuak zituen kultura-etxetxetxoen oroitzapenean: kultura, alderdi guztietan, itxaropena elikatu eta bizitzari heltzen diona» (idatzi du Tealdobnavarrok).

Zinemak mundu osoko belaunaldien bizitza markatu duten istorioak, gertaerak edo kontakizunak harrapatzea ahalbidetu badu, dantza gai da une horiek behatzen duen begirada garbia baino behar ez duen leku unibertsal batera eramateko. Bi hizkuntza edo poesiak aurrez aurre begiratzen dira orain, Dantzaz-ek —eta konpainia inguratzen duen familia handi horrek— forma eta diskurtso berriak aztertzen dituen proiektu batean, artea, oroimena eta gogoeta eskutik joan daitezen.


Basoa

«Ezkutatzen duen basoa. Magiaz eta beldurrez betetako lekua. Basoak historiaren une tragiko bat ezkutatu eta ahaztarazi nahi zuen. Errefuxiatu-esparrua, kontzentrazio-esparrua… Gurs; milaka pertsona pilatuta, horietako asko hil egin ziren. Oso gertuko lekua, bai historikoki, bai geografikoki. Mediterraneoa: tragediak hemen eta orain jarraitzen du. Milaka errefuxiaturen erakusleihoa, gerra eta liskarren ondorioz beren lurraldea uztera behartuak. Gurs: iraganaren eta orainaren arteko zubia».

Dosier Rider

Koreografia: Josu Mujika. Musika: Iñaki Salvador. Testuak: Xabier Sukia

Espazio eszeniko ez-konbentzionaletarako dantza-ekoizpen hau atzoko eta gaurko errefuxiatuetan inspiratuta dago, eta ‘Larart’ (www.larart.eus) proiektuaren parte da. Ekimen horren bidez, gerraren, jazarpenaren edo pobreziaren ondorioz beren jatorrizko herrialdeetatik joandako pertsonei eragiten dieten arazoak ikusarazi nahi dira artearen eta kulturaren bidez. ‘Basoa’ k 35 minutu irauten du eta ekoizpen tekniko erraza du, hainbat espaziotara egokitzeko eta irudikatzeko aukera ematen duena.


GESALA

Dosier Rider

Koreografia: Gil Harush. Musika: Assaf Amdursky eta Shlomi Shaban

Gil Harush eta Beñat Gereka zinema-zuzendariaren arteko hausnarketa baten parte da gesala, tradizioei eta modernitateari buruzkoa, «Itsasoak piztu egiten gaitu» izeneko proiektuan. Itsasoa, portua, lurra, sua, kalerako 35 minutuko sorkuntzaren parte diren elementuak, mota guztietako espazioetan aurkez daitezkeenak, premia tekniko berezirik gabe.


Publikoekiko eta publikoentzako ekintzak

Hasieratik, eta antzokiekin eta sektoreko beste eragile batzuekin lankidetzan, hala nola akademiekin, kontserbatorioekin, sortzaileekin edo konpainiekin, Dantzazek publiko berriak garatzeko ekintzak diseinatzen lan egiten du.

Informazio gehiago ‘Dantzaz komunitatea da’ atalean.

Ikuskizunaren aurreko ekintzak:

  • Saiakuntza irekiak
  • Tailerrak akademietan eta kontserbatorioetan

Ikuskizun ondoko ekintzak:

  • Hitzaldiak eta topaketak ikusleekin
  • Tailerrak akademietan eta kontserbatorioetan

Ekintza bereziak: publikoa konpainiarekin batera:

  • Dantzaren zentrora bidaia